Wat we leerden van honderden experts
Na 12 jaar wetenschappelijk onderzoek over het borgen van expertkennis, delen wij graag de belangrijkste conclusies met je.
In de meeste productiebedrijven werkt operators opleiden als volgt: een paar weken veiligheid en basisprocedures, dan maanden meelopen met ervaren operators, daarna zelfstandig onder supervisie. Helaas leidt dit vaak niet tot het gewenste niveau. Na maanden kunnen ze de standaard procedures, maar bij elke afwijking, bij elke niet-standaard situatie, bellen ze om hulp. Want door meelopen leerden ze alleen de procedures.
Ze zien wat de expert doet: “Hij past de instelling aan”. Ze zien niet waarom:
“Omdat deze grondstof anders reageert dan de vorige”. Ze zien wat er gebeurt: “Hij lost de storing op in 2 minuten”. Ze zien niet hoe hij wist wat hij moest doen: “Door de combinatie van geluid + temperatuur + timing herkende hij het patroon”.
Wat ontbreekt is beslissingslogica. Beslissingslogica ontstaat doordat je de context begrijpt om zelfstandig te beslissen:
Die context leer je niet in een training. Dit leer je door ervaring. Door honderden situaties mee te maken en patronen te herkennen. Of: door toegang te hebben tot de expertise van iemand die dat al heeft meegemaakt.
Lemoine Holland, producent van hygiëneproducten, verzamelde de expertkennis en beslissingslogica over hun vlieslijnen uit verschillende afdelingen. In 3 tot 5 interviews met de meest ervaren experts maakten ze expliciet:
Deze kennis bundelden ze in één inzichtelijk opleidingssysteem van ELICIT. Het resultaat? Operations Manager Berry van de Hoop: “Nieuwe operators kunnen sneller zelfstandig aan het werk. Operators opleiden duurt aanzienlijk korter. Ook de ervaren operators zijn erg enthousiast. Ze kunnen nieuwe kennis eenvoudig toevoegen. Het resultaat: de kwaliteit van het vlies is verbeterd.”

Barry van der Hoop, Operations Manager Lemoine
Bij Van Merksteijn, producent van hekwerken en bouwstaal met 650 medewerkers en een grote flexibele schil, zat veel ervaringskennis in hoofden van operators, was er geen uniforme werkwijze en waren operators bij storingen afhankelijk van ervaren collega’s. Ook zij verzamelden de kennis en beslissingslogica van hun ervaren experts in een paar interviews in ELICIT.
De situatie nu: iedere operator kan een proces beheersen als een ervaren expert. Van het trekken van walsdraad tot de zinklijn, en meer. Meer dan 150 medewerkers werken inmiddels met het systeem.
Projectleider Bülent Şimşek: “We zeggen wel eens tegen elkaar: ELICIT is als Google, je kunt het antwoord altijd vinden. Met ELICIT hebben we een kennisbank die 24/7 open is. Niemand hoeft op een ander te wachten als er een storing is. We merken aan alles dat het beter gaat in de productie. Er is veel minder stilstand. Uiteindelijk is dat waar het om gaat.”

Bülent Şimşek, projectleider Van Merksteijn International
“Mijn experts hebben toch geen tijd voor interviews?”, horen we je denken. Begrijpelijk. Maar de praktijk is behapbaar. Het opbouwen van een opleidingssysteem vraagt maximaal 5 interviews, gespreid over 2-3 maanden, zodat experts tussendoor kunnen produceren. Vergelijk dat met nu: je beste operator geeft voortdurend dezelfde uitleg. Elke week. Aan elke nieuwe operator. Maandenlang.
Kortom: het is die tijd één keer investeren. Of blijven herhalen, elke keer weer.
En je doet het ergens voor. Na die interviews worden ervaren experts structureel minder onderbroken. En ze hebben er zelf ook wat aan. Bülent Şimşek van Van Merksteijn: “Ook de meest ervaren collega’s zeggen nu: ELICIT is heel handig. Ik kan mijn kennis nu makkelijk opfrissen.”
Herken je dit?
Als je er minimaal één herkent, verlies je al kostbare tijd aan inefficiënte kennisoverdracht bij het opleiden van operators.
Herken je de signalen en ben je benieuwd wat je kunt doen? Plan een kennismakingsgesprek. We bespreken jouw situatie en of deze aanpak past bij jouw productieproces. Geen verplichtingen, gewoon sparren.
Formulier hier